Kubbetü’s-Sahre

Kudüs’ün surlarla çevrili Eski Şehri’nde yükselen Kubbetü’s-Sahre, son elli yılda büyük bir titizlikle restore edilerek yeniden hayat buldu. Müslümanlar için yeryüzündeki en kutsal üçüncü mekânda yer alan bu mabet, hem 7. yüzyıldan günümüze uzanan köklü geçmişiyle hem de bugünkü görünümüyle âdeta zamanlar arası köprü işlevi görüyor. Tarih, din, mimari ve ideolojinin iç içe geçtiği bu yapı, İslam mimarisinin de bilinen ilk kubbeli eseri aynı zamanda. 

Bu kitap, Kubbetü’s-Sahre’nin 2000 yılı aşan büyüleyici hikâyesine mercek tutuyor. Yapının M.Ö. 1. yüzyılda İkinci Yahudi Mabedi’nin inşa edildiği alanda yükselmesinden, Haçlı Seferleri sırasındaki çatışmalara ve Kudüs’ün kısa süreli Hristiyanlaştırılmasından günümüzde Müslüman, Hristiyan ve Yahudi dünyasında kazandığı farklı anlamlara uzanan tarihsel yolculuğunu anlatıyor. 

Meşhur sanat tarihçisi Oleg Grabar, bu çalışmasını sadece tarihî bir yapı olarak değil, bir sanat eseri olarak ele alıyor. Kubbetü’s-Sahre’nin dönemleri, inançları ve kültürleri aşan estetik gücünü anlatırken, şu sorunun da peşine düşüyor: Bir topluluğun dinî değerleri ile evrensel sanat anlayışı bir araya gelebilir mi?